Lílo àwọn oògùn apakòkòrò gẹ́gẹ́ bí olùgbéga ìdàgbàsókè nínú iṣẹ́ ọ̀sìn ń lọ lọ́wọ́lọ́wọ́ sí i, àwọn ènìyàn sì ń ṣe àríwísí wọn. Ìdàgbàsókè ìdènà àwọn bakitéríà sí àwọn oògùn apakòkòrò àti ìdènà àwọn àrùn ènìyàn àti ẹranko tí ó ní í ṣe pẹ̀lú lílo oògùn apakòkòrò láìsí ìtọ́jú àti/tàbí àìtọ́ ni àwọn àníyàn pàtàkì.
Ní àwọn orílẹ̀-èdè EU, lílo àwọn oògùn aporó láti mú kí iṣẹ́ ọ̀gbìn pọ̀ sí i ni wọ́n ti fòfin dè. Ní Amẹ́ríkà, Ilé Àwọn Aṣojú ti Amẹ́ríkà fọwọ́ sí ìpinnu kan ní ìpàdé ọdọọdún wọn ní oṣù kẹfà, wọ́n rọ àwọn ènìyàn pé kí wọ́n dín lílo oògùn aporó “tí kì í ṣe ti ìtọ́jú” kù tàbí kí wọ́n mú un kúrò. Ìgbésẹ̀ náà tọ́ka sí àwọn oògùn aporó tí wọ́n ń fún àwọn ènìyàn pẹ̀lú. Ó fẹ́ kí ìjọba dín lílo oògùn aporó kù ní ẹran ọ̀sìn, kí ó sì mú kí ìpolongo àjọ náà gbòòrò sí i láti dín agbára ìdènà ènìyàn sí àwọn oògùn tó ń gbà ẹ̀mí là kù. Lílo oògùn aporó nínú iṣẹ́ ọ̀gbìn wà lábẹ́ àtúnyẹ̀wò ìjọba àti àwọn ìgbésẹ̀ láti ṣàkóso agbára ìdènà oògùn wà lábẹ́ ìdàgbàsókè. Ní Kánádà, lílo oògùn Carbadox wà lábẹ́ àtúnyẹ̀wò Health Canada lọ́wọ́lọ́wọ́, ó sì dojú kọ ìfòfindè tó ṣeé ṣe. Nítorí náà, ó ṣe kedere pé lílo oògùn aporó nínú iṣẹ́ ọ̀gbìn yóò di èyí tí a dínkù sí i, àwọn àyípadà sí àwọn olùgbékalẹ̀ ìdàgbàsókè oògùn aporó sì gbọ́dọ̀ wà ní ìwádìí àti láti gbé e kalẹ̀.
Nítorí náà, ìwádìí ń lọ lọ́wọ́lọ́wọ́ láti ṣe àyẹ̀wò àwọn ọ̀nà mìíràn láti rọ́pò àwọn oògùn apàro. Àwọn ọ̀nà mìíràn tí a ń kẹ́kọ̀ọ́ láti inú rẹ̀ wà láti ewéko, probiotics, prebiotics àti organic acids sí àwọn èròjà ìtọ́jú kẹ́míkà àti àwọn irinṣẹ́ ìtọ́jú. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwádìí ti fihàn pé formic acid munadoko lórí àwọn bakitéríà àkóràn. Ṣùgbọ́n ní ìṣe, nítorí àwọn ìṣòro mímú, òórùn líle àti ìbàjẹ́ sí ṣíṣe oúnjẹ àti fífún àti mímu ohun èlò, lílò rẹ̀ ní ààlà. Láti borí àwọn ìṣòro náà, potassium diformate (K-diformate) ti gba àfiyèsí gẹ́gẹ́ bí àfikún sí formic acid nítorí pé ó rọrùn láti mú ju acid mímọ́ lọ, nígbàtí a ti fihàn pé ó munadoko nínú mímú ìdàgbàsókè àwọn ẹlẹ́dẹ̀ weaner àti grower-finisher pọ̀ sí i. Ìwádìí kan tí àwọn olùwádìí ṣe ní University of Norway (J. Anim. Sci. 2000. 78:1875-1884) fihàn pé àfikún oúnjẹ ti potassium diformate ní ìpele 0.6-1.2% mú ìdàgbàsókè sunwọ̀n sí i, dídára ẹran àti ààbò ẹran nínú àwọn ẹlẹ́dẹ̀ apàro láìsí àwọn ipa búburú lórí dídára ẹran ẹlẹ́dẹ̀ apàro. A tún fihàn pé láìdàbíìyípadà pósítíọ́mù Àfikún Ca/Na-formate kò ní ipa kankan lórí ìdàgbàsókè àti dídára òkú.
Nínú ìwádìí yìí, àròpọ̀ àwọn àdánwò mẹ́ta ni a ṣe. Nínú ìwádìí àkọ́kọ́, a yan ẹlẹ́dẹ̀ 72 (ìwọ̀n ara àkọ́kọ́ 23.1 kg àti ìwọ̀n ara 104.5 kg) sí àwọn ìtọ́jú oúnjẹ mẹ́ta (Ìṣàkóso, 0.85% Ca/Na-formate àti 0.85% potassium-diformate). Àwọn èsì fihàn pé oúnjẹ K-diformate mú kí èrè ojoojúmọ́ lápapọ̀ pọ̀ sí i (ADG) ṣùgbọ́n kò ní ipa lórí ìwọ̀n oúnjẹ ojoojúmọ́ lápapọ̀ (ADFI) tàbí ìwọ̀n oúnjẹ jíjẹ/oúnjẹ (G/F). Kò ní ipa lórí ìwọ̀n oúnjẹ tí ó rọ̀ tàbí ọ̀rá tí ó wà nínú òkú. Potassium-diformate tàbí Ca/Na-formate kò ní ipa lórí ìwọ̀n oúnjẹ tí ó rọ̀ tàbí tí ó wà nínú ọ̀rá.
Nínú ìwádìí kejì, a lo ẹlẹ́dẹ̀ mẹ́wàá (BW àkọ́kọ́: 24.3 kg, BW ìkẹyìn: 85.1 kg) láti ṣe ìwádìí nípa ipa K-diformate lórí iṣẹ́ àti dídára ìmọ̀lára ẹran ẹlẹ́dẹ̀. Gbogbo àwọn ẹlẹ́dẹ̀ náà wà ní ìlànà oúnjẹ tí a fi ìwọ̀nba jẹ, wọ́n sì jẹ oúnjẹ kan náà àyàfi tí a fi 0.8% K-diformate kún ẹgbẹ́ ìtọ́jú náà. Àwọn èsì fihàn pé fífi K-diformate kún oúnjẹ mú kí ADG àti G/F pọ̀ sí i, ṣùgbọ́n kò ní ipa kankan lórí dídára ìmọ̀lára ẹran ẹlẹ́dẹ̀ náà.
Nínú ìwádìí kẹta, a yan ẹlẹ́dẹ̀ 96 (BW àkọ́kọ́: 27.1 kg, BW ìkẹyìn: 105kg) sí àwọn ìtọ́jú oúnjẹ mẹ́ta, tí ó ní 0, 0.6% àti 1.2% K-diformate lẹ́sẹẹsẹ, láti ṣe àyẹ̀wò ipa àfikúnÌyípadà-KNínú oúnjẹ tí a fi ń ṣe àgbékalẹ̀ ìdàgbàsókè, àwọn ànímọ́ òkú àti, microflora ti ọ̀nà ìjẹun. Àwọn àbájáde náà fihàn pé àfikún K-diformate ní ìpele 0.6% àti 1.2% mú kí ìdàgbàsókè ṣiṣẹ́ pọ̀ sí i, dín ọ̀rá kù àti pé ó mú kí ìpíndọ́gba ẹran òkú pọ̀ sí i. A rí i pé fífi K-diformate kún dín iye coliforms nínú ọ̀nà ìjẹun àwọn ẹlẹ́dẹ̀ kù, nítorí náà, ó ń mú ààbò ẹran ẹlẹ́dẹ̀ sunwọ̀n sí i.
| 1. Ipa ti afikun ounjẹ ti Ca/Na diformate ati K-diformate lori iṣẹ idagbasoke ninu Idanwo 1 | ||||
| Ohun kan | Iṣakoso | Ca/Na-formate | Ìyípadà-K | |
| Àkókò ìdàgbàsókè | ADG, g | 752 | 758 | 797 |
| G/F | .444 | .447 | .461 | |
| Àkókò ìparí | ADG, g | 1,118 | 1,099 | 1,130 |
| G/F | .377 | .369 | .373 | |
| Àkókò gbogbogbòò | ADG, g | 917 | 911 | 942 |
| G/F | .406 | .401 | .410 | |
| Táblì 2. Àkóbá oúnjẹ tí a fi kún K-diformate lórí ìdàgbàsókè nínú Ìdánwò 2 | |||
| Ohun kan | Iṣakoso | 0.8% K-diformate | |
| Àkókò ìdàgbàsókè | ADG, g | 855 | 957 |
| Jèrè/Fúnni ní oúnjẹ | .436 | .468 | |
| Àkókò gbogbogbòò | ADG, g | 883 | 987 |
| Jèrè/Fúnni ní oúnjẹ | .419 | .450
| |
| Táblì 3. Àkóbá oúnjẹ tí a fi kún K-diformate lórí ìdàgbàsókè àti àwọn ànímọ́ òkú nínú Ìdánwò 3 | ||||
| Ìyípadà-K | ||||
| Ohun kan | 0% | 0.6% | 1.2% | |
| Àkókò ìdàgbàsókè | ADG, g | 748 | 793 | 828. |
| Jèrè/Fúnni ní oúnjẹ | .401 | .412 | .415 | |
| Àkókò ìparí | ADG, g | 980 | 986 | 1,014 |
| Jèrè/Fúnni ní oúnjẹ | .327 | .324 | .330 | |
| Àkókò gbogbogbòò | ADG, g | 863 | 886 | 915 |
| Jèrè/Fúnni ní oúnjẹ | .357 | .360 | .367 | |
| Ìwọ̀n òkú, kg | 74.4 | 75.4 | 75.1 | |
| Ìwúwo tí ó rọ̀, % | 54.1 | 54.1 | 54.9 | |
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kẹjọ-09-2021
