Adie ni ọjà ìṣẹ̀dá àti jíjẹ ẹran tó tóbi jùlọ lágbàáyé. Nǹkan bí 70% adie kárí ayé wá láti inú àwọn ẹran adie funfun. Adie ni ọjà ẹran kejì tó tóbi jùlọ ní China. Adie ní China wá láti inú àwọn ẹran adie funfun àti àwọn ẹran adie ofeefee. Àfikún àwọn ẹran adie funfun sí iṣẹ́ adie ní China jẹ́ nǹkan bí 45%, àti àwọn ẹran adie ofeefee jẹ́ nǹkan bí 38%.

Ẹranko ẹran funfun ni ó ní ìpíndọ́gba oúnjẹ tó kéré jùlọ fún ẹran, ìpele ìbísí tó ga jùlọ àti ìgbẹ́kẹ̀lé tó ga jùlọ fún òde. Àwọn ẹran broiler aláwọ̀ ewé tí wọ́n ń lò nínú iṣẹ́ àgbẹ̀ ní China jẹ́ àwọn ẹranko tí wọ́n ń tọ́jú fúnra wọn, iye àwọn ẹran tí wọ́n ń gbìn ló sì tóbi jùlọ láàrín gbogbo ẹran ọ̀sìn àti ẹran adìyẹ, èyí tó jẹ́ àpẹẹrẹ àṣeyọrí ti yí àǹfààní àwọn ẹranko ìbílẹ̀ padà sí àǹfààní ọjà.

1, Itan idagbasoke ti awọn iru adie

Àwọn ẹranko adìyẹ ilẹ̀ Asia ló ń gbé adìyẹ ilẹ̀ ní ọdún 7000-10000 sẹ́yìn, ìtàn ìtọ́jú adìyẹ ilẹ̀ náà sì lè jẹ́ ti ọdún tó ju ẹgbẹ̀rún ọdún 1000 ṣáájú kí wọ́n tó bí Jésù. Adìyẹ ilẹ̀ náà jọ adìyẹ ilẹ̀ náà ní ìrísí ara, àwọ̀ ìyẹ́, orin àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Àwọn ìwádìí nípa ìṣẹ̀dá àti ìrísí ara ti fi hàn pé adìyẹ ilẹ̀ náà ni baba ńlá adìyẹ ilẹ̀ òde òní. Irú mẹ́rin ló wà nínú irú adìyẹ Gallinula, tí wọ́n jẹ́ pupa (Gallus gallus, Àwòrán 3), kola aláwọ̀ ewé (Gallus onírúurú), ìrù dúdú (Gallus lafayeetii) àti Gray Striped (Gallus sonnerati). Àwọn èrò méjì ló wà lórí ìpilẹ̀ṣẹ̀ adìyẹ ilẹ̀ láti inú adìyẹ ilẹ̀ náà: èrò orísun kan ṣoṣo sọ pé adìyẹ ilẹ̀ náà lè jẹ́ ẹran adìyẹ ilẹ̀ náà lẹ́ẹ̀kan tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ; Gẹ́gẹ́ bí èrò orísun ọ̀pọ̀lọpọ̀, yàtọ̀ sí ẹyẹ igbó pupa, àwọn ẹyẹ igbó mìíràn tún jẹ́ baba ńlá adìyẹ ilẹ̀ náà. Lọ́wọ́lọ́wọ́, ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwádìí ló ń ṣètìlẹ́yìn fún èrò orísun kan ṣoṣo, ìyẹn ni pé, adìyẹ ilẹ̀ náà wá láti inú ẹyẹ igbó pupa.

 

(1) Ilana ibisi awọn ẹran adiro ajeji

Ṣáájú ọdún 1930, wọ́n ṣe àṣàyàn ẹgbẹ́ àti ìtọ́jú aláìsí ìbílẹ̀. Àwọn ohun pàtàkì tí a yàn ni iṣẹ́ ṣíṣe ẹyin, adìyẹ jẹ́ àbájáde, àti ìtọ́jú adìyẹ jẹ́ àpẹẹrẹ ọrọ̀ ajé kékeré ní àgbàlá. Pẹ̀lú ìhùmọ̀ àpótí ẹyin tí ó ń pa ara rẹ̀ ní ọdún 1930, a yan iṣẹ́ ṣíṣe ẹyin gẹ́gẹ́ bí àkọsílẹ̀ ìṣelọ́pọ̀ ẹyin kọ̀ọ̀kan; Ní ọdún 1930 sí 50, nípa lílo ìmọ̀ ẹ̀rọ àgbàdo onípele méjì gẹ́gẹ́ bí ìtọ́kasí, a ṣe àgbékalẹ̀ heterosis sínú ìbímọ adìyẹ, èyí tí ó yára rọ́pò ìbímọ ìlà mímọ́, ó sì di ògbóǹtarìgì nínú ìṣelọ́pọ̀ adìyẹ tí a ń ṣe. Àwọn ọ̀nà ìbáramu ti ìbímọ ti dàgbàsókè díẹ̀díẹ̀ láti ìbímọ onípele méjì sí ìbáramu ti ternary àti Quaternary. A mú kí yíyàn àwọn ohun kikọ ìbímọ tí ó ní ààlà àti tí kò ní ìbílẹ̀ sunwọ̀n síi lẹ́yìn tí a bẹ̀rẹ̀ sí í kọ ìtàn ìdílé ní ọdún 1940, a sì lè yẹra fún ìdínkù ìbímọ tí àwọn ìbátan tímọ́tímọ́ fà. Lẹ́yìn ọdún 1945, àwọn ilé-iṣẹ́ ẹgbẹ́ kẹta tàbí àwọn ibùdó ìdánwò ní Europe àti America ṣe àwọn ìdánwò àpẹẹrẹ láìròtẹ́lẹ̀. Ète náà ni láti ṣe àyẹ̀wò àwọn oríṣiríṣi tí wọ́n kópa nínú àyẹ̀wò náà lábẹ́ àwọn ipò àyíká kan náà, wọ́n sì kó ipa pàtàkì nínú mímú ìpín ọjà àwọn oríṣiríṣi tí ó dára jùlọ pọ̀ sí i pẹ̀lú iṣẹ́ tó dára. Irú iṣẹ́ ìwọ̀n ìṣe bẹ́ẹ̀ ni wọ́n parí ní àwọn ọdún 1970. Ní àwọn ọdún 1960 sí 1980, àṣàyàn pàtàkì ti àwọn ànímọ́ tí ó rọrùn láti wọ́n, bíi ìṣẹ̀dá ẹyin, ìwọ̀n ìbímọ, ìwọ̀n ìdàgbàsókè àti ìwọ̀n ìyípadà oúnjẹ, ni a ṣe ní pàtàkì láti inú adìẹ egungun àti lílo oúnjẹ nílé. Ìpinnu ẹyẹ kan ṣoṣo ti ìwọ̀n ìyípadà oúnjẹ láti ọdún 1980 ti kó ipa taara nínú dín lílo oúnjẹ broiler kù àti mímú ìwọ̀n lílo oúnjẹ sunwọ̀n sí i. Láti ọdún 1990, a ti ń kíyèsí àwọn ànímọ́ ìṣiṣẹ́, bí ìwọ̀n ìbọn net àti ìwọ̀n sternum tí kò ní egungun. Lílo àwọn ọ̀nà ìṣàyẹ̀wò ìran bíi àsọtẹ́lẹ̀ tí kò ní ẹ̀tanú tó dára jùlọ (BLUP) àti ìlọsíwájú ìmọ̀ ẹ̀rọ kọ̀ǹpútà kó ipa pàtàkì nínú ìdàgbàsókè ìbímọ. Lẹ́yìn tí wọ́n wọ ọ̀rúndún 21, ìbímọ broiler bẹ̀rẹ̀ sí í ronú nípa dídára àwọn ọjà àti ìlera ẹranko. Lọ́wọ́lọ́wọ́, ìmọ̀ ẹ̀rọ ìbísí molikula ti broiler tí a fi genome wide selection (GS) ṣe àfihàn ń yípadà láti ìwádìí àti ìdàgbàsókè sí lílò.

(2) Ilana ibisi ti Broiler ni Ilu China

Ní àárín ọ̀rúndún kọkàndínlógún, àwọn adìẹ àdúgbò ní China ni wọ́n ti gbajúmọ̀ jùlọ ní àgbáyé nínú fífi ẹyin àti ìṣẹ̀dá ẹran. Fún àpẹẹrẹ, ìfìhàn adìẹ òkè wolf àti adìẹ Jin ofeefee mẹ́sàn-án láti Jiangsu àti Shanghai ní China, lẹ́yìn náà láti UK sí United States, lẹ́yìn ìbísí, wọ́n ti gbà á gẹ́gẹ́ bí irúgbìn déédéé ní àwọn orílẹ̀-èdè méjèèjì. A kà Langshan Chicken sí oríṣiríṣi lílò méjì, àti adìẹ Jin ofeefee mẹ́sàn-án ni a kà sí oríṣiríṣi ẹran. Àwọn irúgbìn wọ̀nyí ní ipa pàtàkì lórí ìṣẹ̀dá àwọn oríṣiríṣi ẹran ọ̀sìn àti adìẹ olókìkí kárí ayé, bíi British opington àti Australia Black Australia ti ṣe àgbékalẹ̀ ìbáṣepọ̀ ẹ̀jẹ̀ ti adìẹ òkè wolf ní China. Rockcock, Luodao pupa àti àwọn oríṣiríṣi mìíràn tún gba adìẹ Jin ofeefee mẹ́sàn-án gẹ́gẹ́ bí ohun èlò ìbísí. Láti òpin ọ̀rúndún kọkàndínlógún sí ọdún 1930, ẹyin àti adìẹ jẹ́ àwọn ọjà pàtàkì ní China. Ṣùgbọ́n ní àkókò pípẹ́ lẹ́yìn náà, iṣẹ́ ìbísí adìẹ ní China dúró ní ìpele gíga ti ìbísí, ìpele ìbísí adìẹ sì jìnnà sí ìpele gíga ní àgbáyé. Ní àárín ọdún 1960, a yan oríṣiríṣi adìẹ Huiyang mẹ́ta, adìẹ hemp Qingyuan àti adìẹ Shiqi gẹ́gẹ́ bí àwọn ohun pàtàkì tó ń mú ìdàgbàsókè wá ní Hong Kong. Wọ́n lo Han Xia tuntun, bailoc, baikonish àti habad láti ṣe irú adìẹ Shiqi hybrid, èyí tó kó ipa pàtàkì nínú ìṣelọ́pọ́ àti jíjẹ àwọn broilers Hong Kong. Láti ọdún 1970 sí ọdún 1980, wọ́n ṣe àgbékalẹ̀ adìẹ Shiqi hybrid sí Guangdong àti Guangxi, wọ́n sì fi àwọn adìẹ funfun recessive ṣe ìtọ́jú, wọ́n sì ṣe adìẹ Shiqi hybrid tó yípadà, wọ́n sì tàn káàkiri nínú iṣẹ́lọ́pọ́. Láti ọdún 1960 sí ọdún 1980, a lo ìbímọ hybrid àti yíyan ìdílé láti ṣe ìtọ́jú adìẹ wolf mountain tuntun, adìẹ Xinpu East àti adìẹ Xinyangzhou. Láti ọdún 1983 sí 2015, àwọn ẹyẹ adìyẹ ofeefee lo ọ̀nà ìbímọ ní àríwá àti gúúsù, wọ́n sì lo gbogbo ìyàtọ̀ tó wà nínú àyíká ojú ọjọ́, oúnjẹ, agbára ènìyàn àti ìmọ̀ ẹ̀rọ ìbímọ láàrín àríwá àti gúúsù, wọ́n sì ń tọ́jú àwọn adìyẹ òbí ní àwọn agbègbè àríwá ti Henan, Shanxi àti Shaanxi. Wọ́n gbé àwọn ẹyin tí wọ́n ń tà ní ọjà padà sí gúúsù fún ìbímọ àti ìbímọ, èyí tí ó mú kí iṣẹ́ ṣíṣe àwọn ẹyẹ adìyẹ ofeefee sunwọ̀n síi. Ìbímọ onípele ti ẹyẹ adìyẹ ofeefee bẹ̀rẹ̀ ní ìparí àwọn ọdún 1980. Ìmúdá àwọn jínì tí ó ní àǹfààní bíi àwọn jínì tí ó ní ìwọ̀nba àti kékeré (DW gene) àti jínì funfun recessive ṣe ipa pàtàkì nínú ìbímọ àwọn ẹyẹ adìyẹ ofeefee ní China. Nǹkan bí ìdá mẹ́ta àwọn ẹyẹ adìyẹ Yellow Feather ní China ti lo àwọn ọ̀nà wọ̀nyí. Ní ọdún 1986, ilé-iṣẹ́ ìdàgbàsókè ẹyẹ adìyẹ Guangzhou Baiyun ṣe àgbékalẹ̀ adìyẹ funfun recessive àti Shiqi hybrid láti ṣe ìbímọ àwọn ẹyẹ adìyẹ ofeefee 882. Ní ọdún 1999, Shenzhen kangdal (Group) Co., Ltd. ni ó ṣe ìlà àkọ́kọ́ tí ó báramu ti broiler iyẹ ẹyẹ ofeefee 128 (Àwòrán 4) tí ìjọba fọwọ́ sí. Lẹ́yìn náà, ìtọ́jú irú tuntun ti Yellow Feather Broiler ní China wọ àkókò ìdàgbàsókè kíákíá. Láti lè ṣètò àyẹ̀wò àti ìfọwọ́sowọ́pọ̀ onírúurú, wọ́n dá Ilé Ìtọ́jú Dídára Àwòrán àti Àyẹ̀wò Àwòrán àti Ìdánwò Àwòrán (Yangzhou) ti Ilé Iṣẹ́ Àgbẹ̀ àti Àwọn Agbègbè Ìgbèríko (Beijing) sílẹ̀ ní ọdún 1998 àti 2003 lẹ́sẹẹsẹ, ó sì ni olùdarí fún wíwọ̀n iṣẹ́ ṣíṣe àwòrán adìyẹ ní orílẹ̀-èdè.

 

2, Idagbasoke ibisi awọn broiler ode oni ni ile ati ni okeere

(1) Idagbasoke ajeji

Láti ìparí àwọn ọdún 1950, ìlọsíwájú ìbímọ adìyẹ ti fi ìpìlẹ̀ lélẹ̀ fún ìṣẹ̀dá adìyẹ òde òní, ó gbé àkànṣe ìṣẹ̀dá ẹyin àti adìyẹ lárugẹ, ìṣẹ̀dá adìyẹ ti di ilé iṣẹ́ adìyẹ olómìnira. Láàárín ọgọ́rin ọdún tó kọjá, àwọn orílẹ̀-èdè Àríwá Amẹ́ríkà àti Ìwọ̀ Oòrùn Yúróòpù ti ṣe ìbímọ adìyẹ oníṣọ̀nà fún ìwọ̀n ìdàgbàsókè, ẹ̀bùn oúnjẹ àti ìṣẹ̀dá òkú adìyẹ, wọ́n ń dá àwọn adìyẹ oníṣọ̀nà funfun lónìí sílẹ̀, wọ́n sì ń gba ọjà kárí ayé kíákíá. Adìyẹ funfun Cornish ni akọ, adìyẹ funfun Plymouth Rock ni abo. Adìyẹ funfun Plymouth Rock ni a ń ṣe ìbímọ oníṣọ̀nà. Lọ́wọ́lọ́wọ́, títí kan China, àwọn oríṣiríṣi pàtàkì tí a ń lò nínú ìṣẹ̀dá àwọn adìyẹ oníṣọ̀nà funfun ní àgbáyé ni AA +, Ross, Cobb, Hubbard àti àwọn oríṣiríṣi mìíràn, tí wọ́n wá láti aviagen àti Cobb vantress lẹ́sẹẹsẹ. Adìyẹ funfun ní ètò ìbímọ tó dàgbà dénú àti pípé, tí ó ń ṣe ìpìlẹ̀ pírámìdì tí ó ní ẹgbẹ́ pàtàkì ìbímọ, àwọn àgbà, àwọn àgbà, àwọn òbí àti àwọn adìyẹ oníṣòwò. Ó gba ọdún mẹ́rin sí márùn-ún kí ìdàgbàsókè ìbílẹ̀ ti ẹ̀yà ara core group tó lè dé ọ̀dọ̀ àwọn adìyẹ tí wọ́n ń tà (Àwòrán 5). Adìyẹ kan tó jẹ́ ẹ̀yà ara core group lè mú àwọn adìyẹ tí wọ́n ń tà ju mílíọ̀nù mẹ́ta lọ àti àwọn adìyẹ tó ju 5000 tọ́ọ̀nù lọ. Lọ́wọ́lọ́wọ́, àgbáyé ń mú nǹkan bí mílíọ̀nù 11.6 àwọn adìyẹ àgbà funfun tí wọ́n ń tà ìyẹ́, àwọn adìyẹ òbí tó tó mílíọ̀nù 600 àti àwọn adìyẹ bílíọ̀nù 80 jáde lọ́dọọdún.

 

3, Awọn iṣoro ati awọn ela

(1) Ìbísí àwọn ẹyẹ adìyẹ funfun

Ní ìfiwéra pẹ̀lú ìpele ìlọsíwájú kárí ayé ti ìbísí àwọn ẹyẹ funfun oníyẹ́fun, àkókò ìbísí àwọn ẹyẹ funfun oníyẹ́fun tí ó wà ní China kúrú, ìpìlẹ̀ ìṣẹ̀dá gíga ti ìṣẹ̀dá àwọn ohun èlò ìbílẹ̀ kò lágbára, lílo àwọn ìmọ̀-ẹ̀rọ tuntun bíi ìbísí àwọn ẹranko kò tó, àlàfo ńlá sì wà nínú ìwádìí àti ìdàgbàsókè ìmọ̀-ẹ̀rọ ìwẹ̀nùmọ́ àrùn àti àwọn ọjà ìwádìí. Àwọn àlàyé wọ̀nyí ni wọ̀nyí: 1. Àwọn ilé-iṣẹ́ oríṣiríṣi orílẹ̀-èdè ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ irú àwọn irú tí ó dára pẹ̀lú ìdàgbàsókè kíákíá àti ìwọ̀n ìṣẹ̀dá ẹran gíga, àti nípasẹ̀ ìdàpọ̀ àti àtúntò àwọn ilé-iṣẹ́ ìbísí bíi àwọn ẹyẹ broiler àti àwọn fẹ́lẹ́fẹ́lẹ́, àwọn ohun èlò àti àwọn jínì ni a túbọ̀ ń sọ di ọlọ́rọ̀, èyí tí ó ń fúnni ní ìdánilójú fún ìbísí àwọn irú tuntun; Àwọn ohun èlò ìbísí àwọn ẹyẹ funfun oníyẹ́fun ní China ní ìpìlẹ̀ tí kò lágbára àti díẹ̀ àwọn ohun èlò ìbísí tí ó dára jùlọ.

2. Ìmọ̀-ẹ̀rọ ìbímọ. Ní ìfiwéra pẹ̀lú àwọn ilé-iṣẹ́ kárí-ayé tí wọ́n ní ìrírí ìbímọ tó ju ọgọ́rùn-ún ọdún lọ, ìbímọ ẹran adìyẹ funfun ní China bẹ̀rẹ̀ ní ìgbà pípẹ́, àlàfo ńlá sì wà láàárín ìwádìí àti lílo ìmọ̀-ẹ̀rọ ìbímọ tó wà ní ìwọ̀ntúnwọ̀nsì láàrín ìdàgbàsókè àti ìbímọ àti ìpele ìlọsíwájú kárí-ayé. Ìpele ìlò àwọn ìmọ̀-ẹ̀rọ tuntun bíi ìbímọ genome kò ga; Àìsí ìrísí ìṣiṣẹ́ gíga-gíga-gíga ìmọ̀-ẹ̀rọ ìwọ̀n tó péye, ìkójọ dátà aládàáṣe àti ìwọ̀n ìlò ìbímọ jẹ́ kékeré.

3. Ìmọ̀-ẹ̀rọ ìwẹ̀nùmọ́ àwọn àrùn ìpilẹ̀ṣẹ̀. Àwọn ilé-iṣẹ́ ìtọ́jú adie kárí ayé ńlá ti gbé àwọn ìgbésẹ̀ ìwẹ̀nùmọ́ tó munadoko fún àwọn àrùn ìtànkálẹ̀ àrùn leukemia avian, pullorum àti àwọn ibi mìíràn, èyí tó mú kí ìdíje àwọn ọjà sunwọ̀n síi. Ìwẹ̀nùmọ́ àrùn leukemia avian àti pullorum jẹ́ ìgbìmọ̀ kúkúrú kan tó ń dí ìdàgbàsókè iṣẹ́ adie ìbísí ní China lọ́wọ́, àwọn ohun èlò ìwádìí sì gbára lé àwọn ohun tí wọ́n ń kó wọlé.

(2) Ìbísí àwọn ẹyẹ adìyẹ pupa

Ìbísí àti ìṣẹ̀dá àwọn ẹran adìyẹ aláwọ̀ ewé ní ​​orílẹ̀-èdè China wà ní ipò àkọ́kọ́ ní àgbáyé. Síbẹ̀síbẹ̀, iye àwọn ilé-iṣẹ́ ìbísí pọ̀, ìwọ̀n náà kò dọ́gba, agbára ìmọ̀-ẹ̀rọ gbogbogbòò kò lágbára, lílo ìmọ̀-ẹ̀rọ ìbísí tó ti ní ìlọsíwájú kò tó, àwọn ohun èlò ìbísí àti ohun èlò sì wà ní ìpele tó kéré sí i; Ìwọ̀n kan wà tí a ti ń ṣe àtúnṣe ìbísí, àwọn oríṣiríṣi pàtàkì díẹ̀ ló sì wà pẹ̀lú àwọn ànímọ́ tó hàn gbangba, iṣẹ́ tó dára jùlọ àti ìpín ọjà tó pọ̀; Fún ìgbà pípẹ́, ète ìbísí ni láti bá ìbáramu mu pẹ̀lú ìbáramu títà àwọn adìyẹ láàyè, bí àwọ̀ ìyẹ́, ìrísí ara àti ìrísí, èyí tí kò lè bá ìbéèrè ọjà ti pípa ẹran àti àwọn ọjà tútù mu lábẹ́ ipò tuntun.

Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn adie agbègbè ló wà ní orílẹ̀-èdè China, èyí tí wọ́n ti ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ànímọ́ ìbílẹ̀ tó dára jùlọ lábẹ́ àwọn ipò àyíká àti ètò ọrọ̀-ajé tó ṣòro fún ìgbà pípẹ́ àti tó díjú. Síbẹ̀síbẹ̀, fún ìgbà pípẹ́, àìsí ìwádìí tó jinlẹ̀ lórí àwọn ànímọ́ àwọn ohun ìní germplasm, ìwádìí àti ìṣàyẹ̀wò àwọn ohun ìní onírúurú kò tó, àti ìṣàyẹ̀wò àti ìṣàyẹ̀wò jẹ́ àìní ìrànlọ́wọ́ ìwífún tó tó. Ní àfikún, ìkọ́lé ètò ìṣàyẹ̀wò onígbà díẹ̀ ti àwọn ohun ìní onírúurú kò tó, àti ìṣàyẹ̀wò àwọn ànímọ́ ohun ìní pẹ̀lú agbára ìyípadà tó lágbára, èso gíga àti dídára nínú àwọn ohun ìní ìran kò péye àti ní ìlànà, èyí tí ó ń fa àìtó ìwakùsà ńlá àti lílo àwọn ànímọ́ tó dára jùlọ ti àwọn ohun ìní agbègbè, ó ń dí ìlànà ààbò, ìdàgbàsókè àti lílo àwọn ohun ìní ìran agbègbè lọ́wọ́, ó sì ń nípa lórí ipele ìṣelọ́pọ́ ti ilé iṣẹ́ adie ní China Ìdíje ọjà àwọn ọjà adie àti ìdàgbàsókè tó pẹ́ títí ti ilé iṣẹ́ adie.